เคยสงสัยมั้ย ? ทำไม “บุรีรัมย์” ต้อง “ตำน้ำกิน”

0 410

  “บุรีรัมย์ตำน้ำกิน” เป็นคำพังเพยในอดีตที่แสดงถึงภาวะการขาดแคลนน้ำในบริเวณพื้นที่อันเป็นเขตการปกครองของจังหวัดบุรีรัมย์ในอดีต และแสดงถึงความเฉลียวฉลาดของชาวบุรีรัมย์สมัยก่อนที่นำความรู้เกี่ยวกับธรรมชาติมาแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำ

     กรรมวิธีที่ได้ชื่อว่าเป็นการตำน้ำกิน คือ การขุดหลุมดินขนาดย่อมขึ้นก่อน แล้วตักเอาโคลนตมในบ่อ สระ หรือบึง มาใส่หลุมที่ขุดไว้ แล้วย่ำด้วยเท้าจนเป็นเลน
     หรือนำมาใส่ครุไม้ไผ่ยาชัน แล้วตำด้วยไม้ให้โคนเลนมีความหนาแน่นสูงขึ้น ปล่อยทิ้งไว้ให้ตกตะกอน น้ำจากโคลนเลนจะปรากฎเป็นน้ำใสอยู่ข้างบนตักไปใช้บริโภคได้ แก้ปัญหาการขาดแคลนน้ำอันเป็นปัญหาเฉพาะหน้าให้ลุล่วงไปได้ 

     “บุรีรัมย์ตำน้ำกิน” เป็นคำพังเพยที่อยู่ในความทรงจำและความภาคภูมิใจในอดีตของชาวบุรีรัมย์ ในฐานะที่เป็นคำพังเพยที่แสดงถึงความยากลำบากและทรหดอดทนของบรรพบุรุษผู้บุกเบิกแผ่นดิน ให้ประโยชน์ตกทอดแก่ลูกหลาน เหลน ในปัจจุบัน และในฐานะที่สามารถนำความรู้เกี่ยวกับธรรมชาติมาใช้ให้เป็นประโยชน์แก้ปัญหาการขาดแคลน้ำได้อย่างเฉลียวฉลาด

     ปัจจุบันภาวะเรื่องน้ำของจังหวัดบุรีรัมย์ได้เปลี่ยนแปลงไปมาก กรมชลประทานได้สร้างอ่างเก็บน้ำขนาดต่างๆ เพิ่มขึ้น และสำนักงานเร่งรัดพัฒนาชนบทก็ได้ปิดกั้นทำนบ เหมืองฝาย และขุดลอก ห้วย หนอง คลอง บึง สร้างอ่างเก็บน้ำขนาดเล็ก สร้างสระน้ำมาตรฐานขึ้นเป็นจำนวนมาก นอกจากนี้ยังมีหน่วยงานอื่นสร้างถังเก็บน้ำฝน สระน้ำ บ่อน้ำตื้น บ่อบาดาล หอถังจ่ายน้ำโดยสร้างเพิ่มขึ้นทุกปี ทำให้ความหมายและภาพพจน์ของคำพังเพยดังกล่าวได้หมดไปแล้วในปัจจุบัน

http://www.buriram.go.th/

บ่อน้ำที่กำลังตำ (ตำน้ำกิน)

ในภาพอาจจะมี สถานที่กลางแจ้ง
ภาพจาก: ชุมชนท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม บ้านห้วหวายพัฒนา.

บ่อน้ำที่ผ่านการตำ (น้ำสะอาด)

ชุมชนท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม “บ้านห้วยหวายพัฒนา” เป็นชุมชนที่พลิกฟื้นสภาพพื้นที่แห้งแล้งให้เป็นพื้นที่สีเขียวโดยการทำเกษตรผสมผสาน ปลูกผักสวนครัวปลอดสารพิษ จัดทำพื้นที่ถ่ายภาพให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวของจังหวัด นำภูมิปัญญาท้องถิ่นประยุกต์ทำผลิตภัณฑ์ของฝากให้นักท่องเที่ยว รื้อฟื้นภูมิปัญญา วัฒนธรรมและทรัพยากร ยกระดับให้กลายเป็นชุมชนท่องเที่ยว

นอกจากนี้ยังเป็นชุมชนแห่งแรกของจังหวัดบุรีรัมย์ ที่มีการสาธิตวิธีการ “ตำน้ำกิน” ซึ่งเป็นวิถีของชาวบ้านจังหวัดบุรีรัมย์ในอดีตมาจำลองให้นักท่องเที่ยวได้ชมอย่างใกล้ชิด

ชุมชนท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม “บ้านห้วยหวายพัฒนา”อ.ลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์

comments