”ผักกุ่ม”อาหารชั้นสูงของคนอีสานหากินได้แค่ปีละครั้ง

0 365

กุ่ม เป็นภาษาไทยใหญ่ ในภาษากลางแปลว่า คุ้ม ต้นกุ่มจึงถือเป็นไม้มงคลที่เชื่อว่าจะช่วยคุ้มครอง คุ้มโรค คุ้มภัย มักนำมารับประทานกันในงานมงคล งานขึ้นบ้านใหม่ งานแต่งงาน ฯลฯ ซึ่งผักกุ่มส่วนนิยมรับประทานคือดอกและใบ ชาวไทยใหญ่มีประเพณีการกินผักกุ่มดองในเดือน 4 ขึ้น 15 ค่ำ ด้วยมีกุศโลบายที่จะทำให้ร่างกายอบอุ่นแข็งแรง ไม่มีไข้ พร้อมรับมือกับฤดูกาลทำนาในฤดูฝนที่กำลังจะมาถึง

ผักกุ่มคืออาหารพื้นบ้านของชาวอีสานและเหนือ เพราะต้นกุ่มพบมากในภาคอีสานและภาคเหนือของประเทศไทย ผักกุ่มนิยมกินกับน้ำพริกเอาไปดอกหรือนำไปทำอาหาร คนโบราณกินผักกุ่มเป็นทั้งอาหารและยารักษาโรค และยังมีความเชื่อว่าผักกุ่มจะช่วยคุ้มครองสุขภาพร่างกายให้แข็งแรง อีกทั้งคุ้มครองให้รอดพ้นจากภัยอันตรายด้วย

ผักกุ่ม & ผักกุ่มดอง

ชื่อวิทยาศาสตร์ผักกุ่ม ( Scientific Name ) : Crateva adansonii DC. ssp. trifoliata ( Roxb.)
ชื่อวงศ์ผักกุ่ม ( Family Name ) : CAPPARACEAE
ชื่ออื่นๆผักกุ่ม( Common Name ) : ผักกุ่ม (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ )

ลักษณะทั่วไปของผักกุ่ม

ลำต้น : ไม้ต้นขนาดเล็ก สูง 4 – 12 เมตร ลำต้นสีเทาหรือน้ำตาลอมเทา เปลือกค่อนข้างเรียบ

ใบ : ใบเป็นใบประกอบชนิดที่มีสามใบย่อย ใบย่อยรูปรีหรือรูปไข่ ปลายใบแหลม กว้าง 8 –10 เซนติเมตร ยาว 12 – 14 เซนติเมตรโคนใบสอบแคบหรือเบี้ยว ก้านใบยาว

ดอก : ดอกออกเป็นช่อตรงซอกใบหรือปลายกิ่ง ระยะแรกมีสีเขียว ต่อมามีสีขาวหรือขาวอมเหลือง ก่อนออก ดอกจะผลัดใบแล้วจึงออกดอกพร้อมกับผลิใบใหม่ กลีบดอก 4 กลีบ เกสรตัวผู้จำนวนมาก ก้านชูเกสร ตัวผู้สีม่วง

ผล : ผลกลมรีหรือรูปไข่ สีเทาอมขาว เมื่อแก่จะเปลี่ยนเป็นสีน้ำตาลแดง

เมล็ด : เมล็ดรูปไต จำนวนมาก

การปลูกผักกุ่ม

ต้นกุ่ม เป็นไม้ที่ขึ้นได้ทั่วไป มีมากในภาคกลางและภาคใต้แถบจังหวัดระนอง ชุมพร กระบี่ และพังงา พบทั่วไปตามริมแม่น้ำ ลำห้วยในป่า ลำคลอง โดยเฉพาะกุ่มบก ต้นกุ่มขยายพันธุ์ได้หลายวิธี คือ เพาะเมล็ด ปักชำ การตอนกิ่ง

สรรพคุณทางยาของผักกุ่ม

• ราก รสร้อน แก้ปวดท้อง บำรุงธาตุ

• ใบ รสขมหอม ขับเหงื่อ แก้ไข้ เจริญอาหาร ระบาย ขับพยาธิ แก้ปวดเส้น แก้โรคไขข้ออักเสบ

• ดอก รสเย็น แก้เจ็บตา และแก้เจ็บในคอ

• ลูก รสขม แก้ไข้

• เปลือกต้น รสร้อน แก้สะอึก ขับผายลม ขับเหงื่อ แก้กระษัย
ประโยชน์ทางอาหารของผักกุ่ม : ส่วนที่ใช้เป็นอาหาร ยอดอ่อน ใบอ่อน และช่อดอกอ่อน

comments